Nüzhet Gökdoğan kimdir, nereli? İlk Türk astronom Nüzhet Gökdoğan kaç yaşında öldü? Nüzhet Gökdoğan’ın hayatı…

Nüzhet Gökdoğan, Google doodle çalışması ile gündem oldu. Google’da Prof. Dr. Nüzhet Gökdoğan kimdir sorusu cevap aramaya başladı. Peki, Nüzhet Gökdoğan kimdir, nereli? İlk Türk gökbilimci Nüzhet Gökdoğan kaç yaşlarında öldü? Nüzhet Gökdoğan’ın hayatı… İşte ayrıntılar…

NÜZHET GÖKDOĞAN KİMDİR?

Türkiye’nin ilk hanım gökbilimcisi Nüzhet Gökdoğan, 14 Ağustos 1910’da İstanbul’da dünyaya geldi. Nüzhet Gökdoğan, Erenköy Kız Lisesi’nde yatılı olarak okudu. 1928 senesinde mezun oldu, sonra burs kazanarak Fransa’ya matematik ve fizik alanında okumak için gitti. Astronomi alanına yönelmek isteyen Nüzhet Gökdoğan ilkin 1932’de Lyon Üniversitesi’nde matematik lisansını tamamladı. 1933 senesinde Paris Üniversitesi’nde fizik öğrenimi de görmüş, Paris Gözlemevi’nde yetişim yaptı. Paris Gözlemevi Nüzhet Gökdoğan’a kalmasını öneri etti. Ancak Gökdoğan yurda döner ve Kandilli’ye çalışmak suretiyle başvurdu. Ancak Kandilli Gözlemevi müdürü Fatin Gökmen Nüzhet Gökdoğan’ı hanım olması nedeniyle reddetti.

Nüzhet Gökdoğan, 29 Ekim 1934’de İstanbul Üniversitesi Astronomi Enstitüsü’ne doçent olarak atanır ve burada ilk hanım doçent oldu. Nüzhet Gökdoğan, daha sonra Yüksek Mühendis Mektebi ( İstanbul Teknik Üniversitesi)’ne müderris muavini olarak atanmış olup buranın ilk hanım çalışanı oldu. Astronomi Enstitüsü’nin kurucusu Ord. Prof. Dr. F. Freundlich’in danışmanlığında hekime tezini hazırladı. Yurtiçinde ve yurt haricinde çalışmalarına süren Gökdoğan, 1954 senesinde Fen Fakültesi Dekanlığına seçildi. Çalışmalarına devame den Nüzhet Gökdoğan, yurt dışından Lyot filtresini almış ve Türkiye’de Güneş gözlemlerinin kapsamının genişletilmesini sağladı. Astronomi çalışmalarını sürdürürken yurt içerisinde birçok internasyonal Astronomi kongresi ve etkinliğinin düzenlenmesini sağladı. Bununla birlikte, Gökdoğan, yurt dışındaki gözlemevlerini kapasitelerini bilmekte, yurt içerisinde de ise kifayetsiz kaldıklarının farkındaydı. 1997’de kurulan Ulusal Gözlemevi’nin kurulması fikrinin konuşulduğu 1978’deki 2. Astronomi Kongresinde Türkiye’de uluslararsı kalifiye ve büyük bir rasathane kurulması icap ettiğini vurgulamış ve bu fikri büyük alaka gördü.

Nüzhet Gökdoğan, 1948 senesinde Cahit Arf, Mustafa İnan ve Nazım Terzioğlu gibi meslektaşlarıyla Türk Matematik Derneği’ni kurdu. 1954 senesinde kurulan Türk Astronomi Derneği’nin de kurucuları arasındadır. 1974 yılına kadar Türk Astronomi Derneği başkanlığını yürüttü. Bununla beraber Nüzhet Gökdoğan, öbür alanlarda uzmanlaşan bilim hanımları ve akademisyenler olan Süreyya Ağaoğlu, Sara Akdik, Şevket Fazıla Giz, Remziye Hisar, Nebahat Karaorman, Müfide Küley, Türkan Rado, Pakize Tarzi, ve Beraat Zeki Üngör’le beraber Türk Üniversiteli Kadınlar Derneği (TÜKD)’ni kurdu.

Nüzhet Gökdoğan ilaveten Lise edebiyat ve fen sınıfları için Astronomi ve Spektroskopiye giriş konusu ile ilgili ders kitapları yazdı.