IPARD destekleriyle kırsalda 12 yılda 98 milyar liralık yatırım hayata geçirildi

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, AB Katkılı Kırsal Kalkınma Destekleri (IPARD) kapsamında toplamda 25 bin 102 projenin yatırıma dönüştürüldüğünü belirterek, “Bu yatırımlara aşağı yukarı 44,3 milyar lira bağışlama desteği verildi ve şu ana kadar 98 milyar liralık yatırım hayata geçti.” dedi.

AA muhabirinin Bakanlıktan edinmiş olduğu bilgilere göre, 2007-2013 yıllarına ait bütçe dönemiyle AB destekleme mekanizması, aday ülkelere yönelik “Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA)” ismi altında birleştirildi.

IPARD kapsamında ise Bakanlıkça hazırlanan IPARD uygulamaları Avrupa Komisyonu tarafınca onaylanarak ülkenin, kırsal kalkınma alanındaki AB bağışlama fonlarından faydalanmasının önü açıldı.

Programı uygulamak suretiyle 2007’de kurulan Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK), 2011’de Avrupa Komisyonu’ndan lüzumlu yetki devrini ve akreditasyonu alarak IPARD fonlarını ülkede kullandırmaya başladı.

IPARD Programı’nın ana hedefleri, ziraat ve besin sektörlerinin sürdürülebilir modernizasyonuna katkı sağlamak, besin güvenliği, etraf ve öteki standartlara dair AB müktesebatının üstlenilmesini teşvik etmek ve kırsal alanların sürdürülebilir kalkınmasına yardımcı olmak olarak belirlendi.

Bugüne kadar ülkede reel bir başarı hikayesine dönüşen IPARD deneyimi, ziraat ve kırsal kalkınma alanında görülmemiş bir sayfa açılmasına da katkı sağladı.

Türkiye ile AB içinde mali işbirliğinin bir yansıması olan IPARD Programı ile AB’nin ortak ziraat politikasına dair edinilen bilgiler ve kırsal kalkınma yaklaşımları, meydana getirilen yatırımlarla ülkeye aktarılıyor, işletmelerin bütününün AB standartlarında üretim yapmasına katkı sağlanıyor.

16 değişik sektörde iş koluna yardımcı veriliyor

AB ve Türkiye’nin eş finansmanıyla 42 ilde uygulanan IPARD Programı ile yatırımcılar tarafınca hazırlanan projelere 16 değişik sektörde, onlarca iş koluna yardımcı veriliyor. Hayvancılık ve çiftlik faaliyetlerinin çeşitlendirilmesiyle alakalı projelerde 500 bin, işleme ve marketing alanındaki projelerde ise 3 milyon avroya kadar olan yatırımlara yüzde 50-70 bağışlama desteği sunuluyor.

IPARD proje başvuruları muhtelif dönemlerde çıkılan davet ilanları kapsamında alınıyor. 2011’den itibaren IPARD-I ve II programı kapsamında 28 müracaat davet ilanına çıkıldı.

Kadın ve gençlere pozitif ayrımcılık

IPARD ile hanımlara ve gençlere pozitif ayrımcılık yapılıyor. Proje seçimlerinde uygulanan liste kriterlerinde, hanım yatırımcılara ve hanımları istihdam eden yatırımlara, ilaveten 40 yaşın altındaki genç yatırımcılara öncelik tanınıyor.

Genç yatırımcılara hayvancılık projelerinde yüzde 5 ilave bağışlama veriliyor. Toplam yatırımların aşağı yukarı yüzde 67’si genç yatırımcılar tarafından, yüzde 42’si ise hanım girişimciler tarafınca hayata geçirildi. Hem hanım hem genç kategorisinde olan yatırımcılar da bulunuyor. Kooperatif ve müstahsil örgütlerine proje seçiminde öne çıkması için ilave puan veriliyor ilaveten bağışlama payı yüzde 10 artırılarak kolektif yatırımlar teşvik ediliyor.

Dağlık alanda meydana getirilen hayvancılık yatırımlarına ise yüzde 5 ilave bağışlama desteği veriliyor. Söz mevzusu desteğin yanı sıra IPARD projelerine KDV ve öteki bütün vergilerden muafiyet sağlanarak bir katkı daha sunuluyor.

2 bin 798 arıcılık, 12 bin 996 tıbbi-aromatik nebat yetiştiriciliği tesisi kuruldu

TKDK tarafınca uygulanan IPARD Programı ile tamamı Avrupa Birliği standartlarında olmak suretiyle 1587 süt, 1316 kırmızı et, 959 kanatlı eti üreten tarımsal işletme kuruldu ya da modernize edildi.

Yine AB standartlarında ve besin güvenliği, hijyen ve etraf koşullarına haiz 265 süt işleme, 264 süt toplama merkezi, 246 kırmızı ya da beyaz et işleme, 657 meyve-sebze işleme-paketleme ve soğuk hava kaynağı ile 42 su ürünleri işleme tesisi IPARD fonları ile ülkeye kazandırıldı.

Kırsalda ekonomik faaliyetleri çeşitlendirmek, kırsaldan kente göçü önlemek, istihdam ve iş olanaklarını çoğaltmak için atılan adımlar kapsamında, 2 bin 798 arıcılık, 12 bin 996 tıbbi-aromatik nebat yetiştiriciliği, 1108 kırsal turizm, 1177 yenilenebilir enerji tesisi kurulumu, 1159 zanaatkarlık ve katma kıymetli ürün üretimi, 96 mahalli kalkınma stratejileri uygulaması (LEADER), 93 tarım-çevre korumaya yönelik proje ve 88 kültür balıkçılığı yatırımına bağışlama destekleri verildi.

IPARD desteklerinden faydalanarak kurulan ya da modernize edilen işletmeler ulaştıkları yüksek üretim standartlarıyla birden fazla ülkeye ihracat gerçekleştiriyor.

IPARD-III programı yakında adım atmak üzere

Gelecek sene başlamış olacak IPARD-III programının bütçesi 430 milyon avro AB katkısı ve 125 milyon avro milli katkı olmak üzere, 7 sene için toplam 555 milyon avro olarak belirlendi.

Yem bitkisi yetiştiriciliği, solucan gübresi üretimi, yumurta işleme tesisleri ve kırsalda amme altyapı yatırımları gibi değişik sektörlere IPARD-III Programı ile ilk defa yardımcı sağlanacak.

Yatırım sektörleri için bağışlama oranları yüzde 50’den başlayıp yüzde 75’e kadar çıkabilecek. Kısa tedarik zincirlerinin oluşumuna katkı sağlamak amacıyla web sitesi kurulumu gibi masraflara ilk defa yardımcı verilecek. Programın ilk proje çağrısının senenin son çeyreğinde yayınlanması planlanıyor.

“Kırsal kalkınma ekonomik kalkınmanın anahtarıdır”

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, kırsal alana yönelik yatırım, proje ve eylemlerin geliştirilmesine büyük ehemmiyet verdiklerini söyledi.

Kırsaldaki vatandaşların bitkisel, hayvansal ve ekolojik kaynaklara dayalı olarak bereketli ve sürdürülebilir bir üretim yapısına kavuşturulmasının temel politikaları bulunduğunu vurgulayan Yumaklı, tarımsal ve kırsal kalkınmayı, ekonomik kalkınmanın anahtarı olarak nitelendirdi.

Yumaklı, kırsala yapılacak birçok yatırımın, ziraat ve besin sektörüne sağlayacağı katkıların yanısıra ekonomik, toplumsal ve beşeri kalkınmada da pozitif rol oynayacağına işaret ederek, şunları kaydetti:

“Bakanlık olarak, kırsal kalkınma çalışmalarımızı bu perspektiften geliştirmeye ve sürdürülebilir kılmaya ehemmiyet veriyoruz. Birbirinin tamamlayıcısı niteliğindeki birçok proje ve uygulama uygulamaktayız. IPARD kapsamında, ülkemizin AB fonlarından faydalanması sağlanmıştır.”

“94 bin 300 istihdam sağlandı”

2011’den itibaren IPARD uygulamaları kapsamında 27 müracaat çağrının ilanına çıkıldığını dile getiren Yumaklı, şu değerlendirmede bulundu:

“IPARD kapsamında toplamda şu ana kadar 25 bin 102 proje yatırıma dönüşmüştür. Bu yatırımlara aşağı yukarı 44,3 milyar lira bağışlama desteği verildi ve 98 milyar liralık yatırım hayata geçti. Tarım-sanayi entegrasyonuna kuvvetli bir halde katkı elde eden TKDK, katma kıymeti yüksek üretim altyapısının kuvvetlenmesine ve yeni istihdam alanları oluşmasında mühim rol oynamış ve 94 bin 300 bin benlik istihdam sağlanmasına katkıda bulunmuştur. IPARD kapsamında bu senenin 8 aylık döneminde 2 bin 815 projeye 1,7 milyar lira bağışlama ödemesi yaptık. Bu destekle kırsal alanda 3,1 milyar lira yatırım gerçekleştirilirken 4 bin 300 istihdam sağlandı.”

Yumaklı, IPARD-II Programı’nın 2023 senesinde sona ereceğini, daha sonrasında 7 senelik süre için IPARD-III programının başlayacağını belirterek, mevzubahis programın 81 ilde uygulanması için çalışmaların devam ettiğini laflarına ekledi.