İlaca rağmen düşmeyen tansiyonu dengeleyen yöntem: Renal denervasyon

Dünya Sağlık Örgütü’nün verilerine göre hipertansiyon dünyada 1.5 milyondan fazla kişiyi etkiliyor ve her sene aşağı yukarı 7 milyon şahıs yüksek kan basıncının niçin olduğu hastalıklar nedeniyle yaşamını kaybediyor. Ülkemizde de 60 yaş üstündeki her 2 kişiden 1’inin hipertansiyon hastası olduğu belirtiliyor. Hipertansiyon hayat alışkanlıklarında meydana getirilen düzenlemeler ve deva tedavisiyle sıklıkla denetim dibine alınabiliyor. Ancak birtakım hastalarda derli toplu ve çoklu deva kullanımına karşın kan basıncında hedeflenen düşüş sağlanamıyor. İlaç tedavisine dirençli olan bu tablolarda başvurulan ‘renal denervasyon’ yöntemiyle hastalarda yüz güldüren sonuçlar elde edilebiliyor.

‘KONTROL ALTINA ALABİLMEK MÜMKÜN’

Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Murat Sezer, son yıllarda giderek yaygınlaşan renal denervasyon yöntemiyle, derli toplu kullanılan çoklu deva tedavisine karşın düşmeyen kan basıncının denetim dibine alınabildiğini belirterek, “Renal denervasyon tekniği bilhassa çoklu deva kullanılmasına karşın tedaviden netice alınamayan dirençli hipertansiyonda ya da rastgele bir nedenle kan basıncı ilacı kullanamayan hastalarda uygulanıyor. Böbrek atardamarları etrafını saran sevimli sinir ağının tahrip edilerek hipertansiyona yol açan ‘renin’ hormonu salgısının denetim dibine katılması için yakma esasına dayanan bu yöntemle günde 3-4 değişik deva kullanmak zorunda kalan hastaların ilaçları azaltılabiliyor ya da tamamiyle kesilebiliyor. Yöntemin sonrasında kan basıncı değerlerinde altı ay içerisinde mühim bir düşüş sağlanabiliyor. Bu sayede hipertansiyona bağlı gelişebilecek ciddi sıhhat sorunları önlenebiliyor ve hastaların hayat kaliteleri yükseltilebiliyor” dedi.

DİRENÇLİ HİPERTANSİYONDA ALTERNATİF YÖNTEM

Hipertansiyon, bir diğer deyişle kan basıncının 140/90 mmHg üstüne çıkması, hastanın hususi durumu ve ihtimaller içerisinde ek sıhhat sorunları de göz önüne alınarak hedef kan basıncı değerine (tansiyon ‘dirençli hipertansiyon’ olarak tanımlanıyor. Yapılan araştırmalar hastaların aşağı yukarı yüzde 13’ünde dirençli hipertansiyon bulunduğunu ortaya koyuyor. Bu tabloda başvurulan renal denervasyon yönteminde günümüzde olabildiğince etkin sonuçlar alınıyor. Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Murat Sezer, “Kateter renal denervasyon ilaveten çoklu deva tedavisine toleransı olmayan ya da bir ya da birden çok deva grubunu kullanmasına tıbbi yönden engeli olan hastaların yanı sıra deva uyumsuzluğu yayınlayan hastalarda da mühim bir alternatif tedavi yöntemidir” şeklinde konuştu.

NASIL UYGULANIYOR?

Kateter temelli renal denervasyon yönteminde; temelde radyofrekans dalgaları ya da ultrason dalgaları kullanılıyor. Kasıktaki bir atardamardan girilerek meydana getirilen bu yöntemle böbrek damarlarının çevresini saran ve kan basıncının yükselmesine yol açan sevimli sinir ağları mekanik olarak kesiliyor. Radyofrekans dalgaları orta dereceli alternatif akımla oluşturduğu sıcaklık enerjisiyle böbrek damarları çevresindeki sinir ağını kesintiye uğratıyor. Ultrason dalgaları kullanılan sistemde ise bir balon katater üstüne yerleştirilmiş ultrasonografik dalga kaynaklarından salınan enerjiyle böbrek damarlarının çevresindeki sinir ağı tahrip ediliyor. Böylelikle vücutta su ile tuz tutulmasına ve damarların kasılması ile büzüşmesine yol açan renin hormonu ile sevimli sinir sisteminin haberleşmesi kesilerek kan basıncını yükselten mekanizmalar denetim dibine alınmış oluyor.

Renal denervasyon yönteminin kan basıncının kontrolüne sağlamış olduğu katkılara yönelik çalışmalar bütün hızıyla devam ediyor. Yapılan birden fazla çalışmaların sonuçlarına göre; geniş bir hipertansiyonlu hasta grubunun (Orta şiddetli hipertansiyonu olan hastalardan şiddetli ya da dirençli hipertansiyonu olanlara dek) kan basıncı kontrolünde renal denervasyon yönteminden olabildiğince etkin sonuçlar elde ediliyor. Yine bu çalışmalarda; kan basıncında sağlanan anlamlı düşüşün devamlı ve kalıcı olduğu belirleme edilmiş.

CİDDİ YAN ETKİ RİSKİ YOK

Renal denervasyon prosedürü aşağı yukarı bir saat sürüyor ve genelde derin sedasyon ya da genel anestezi altında gerçekleştiriliyor. Prof. Dr. Murat Sezer, renal denervasyon yönteminin ciddi bir yan tesir geliştirme ihtimalinin yok denecek kadar azca bulunduğunu belirterek, “Hastalar işlemden 1 gün sonrasında hastaneden taburcu ediliyor ve günlük yaşamlarına dönebiliyorlar” ifadelerini kullandı.

Hangi sorunlarda yarar sağlıyor? 

Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Murat Sezer, renal denervasyon yönteminin hangi durumlarda uygulandığını şu şekilde sıralıyor:

• Çoklu deva tedavisine karşın dirençli hipertansiyonu olan hastalar

• Çoklu deva tedavisini tolere edemeyen / uzun devre kullanması tolere edemeyecek olan ya da çıkılması ihtiyaç duyulan dozlara toleransı olmayan hastalar

• İlaç uyumu düşük hastalar

• İlaç tedavisine ek tıbbi vaziyet (hastalık) nedeniyle engeli olan ya da hususi durumları olan hastalar• Çok sıkı kan basıncı kontrolüne gereksinim duyan ciddi kardiyovasküler riske haiz hastalar

• İlaç kullanmak istemeyen / uzun soluklu (hayat boyu) deva kullanması reddeden hastalar