Deniz Berktay, Kiev’den bildiriyor: Kuzeyden notlar, İngiltere ve Avrasya

Ancak istiklal gününün bir sürpriz konuğu vardı: İngiltere Başbakanı Boris Johnson. Johnson’ın ziyareti sürpriz olsa da ziyaretin içerisinde ne olduğu asla sürpriz olmadı. Johnson, Ukrayna’ya katiyetle Rusya’yla görüşme yapmama davetinde bulunuyor ve insanoğlunun bir bacağını yemekle meşgul bir ayıyla görüşme edemeyeceğini savunuyor. Johnson, nisan ayında Kiev’i ziyaret ettiğinde de Rusya’yla Ukrayna ortasındaki sulh sürecini sona erdirmişti. İşin ilginci bu sefer Johnson, “Ukrayna, görüşme yapmasa daha makul olur” diye şeklen de olsa öneri havasında konuşmak yerine “Müzakere yapılamaz” diyerek yani Ukrayna’nın bağımsızlığını hiçe sayarak ne yapılması icap ettiğini açıkça dikte etti. ABD’deki seçimler ve İngiltere’de Johnson’ın ekim ayında koltuğu terk edecek olması savaşı iyi mi tesirler şimdi aşikâr değil. Bilinen, sonbahara büsbütün belirsizlikler içerisinde girildiği.

ALEKSANDR DUGİN

Geçen hafta, Putin’e yakın adlardan biri olarak bilinen, Rus Avrasyacılığının günümüzdeki temsilcisi Aleksandr Dugin’in kızı Darya Dugina, bir suikastta yaşamını kaybetti. Asıl maksatta olanın, babası Dugin olduğu belirtiliyor. Rusya, bu konuda Ukrayna’yı suçlarken Ukrayna, suçlamaları reddediyor.

Dugin, günümüz Rusyası’nın değerli isimlerinden biri. Ukrayna’nın bölünmesini savunduğu için 2007 yılından beri Ukrayna’ya girişi yasak. Türkiye ile ilgili da evvelden sert görüşleri var iken sonradan bunlarda değişim oldu. Dugin’in savunduğu Avrasyacılığın kökleri, Çarlık Rusyası’ndaki Slavcılara uzanıyor. Rusya’yı Avrupa’nın ayrılmaz bir kesimi olarak gören Batıcılara karşı Slavcılar, Rusların orijinal Slav kültürüne mensup bulunduğunu savunuyordu. 1917 Devrimi’nden sonrasında ise birinci Avrasyacılar ortaya çıktı. Bunlar tekrardan Rusları Avrupa’dan diğer görüyor fakat diğeri yandan da kendilerini Türk kökenli halklara yakın hissediyordu. Buna nazaran, Rusların 200 sene egemenlikleri altında kaldıkları Tatarlarla Moğollar, Ruslara bugünkü mevcut niteliklerini kazandıran şahıslardı ve Ruslar, Orta Asya Türklerinin yönetim anlayışını, onların mentalitesini benimsemişti. Sovyetler Birliği’nin çöküp Rusların tekrardan “Biz kimiz” sorusunu sormaya başladıkları 1990’larda Avrasyacılık, gene gündeme geldi. Ancak bu sefer kültürel yandan oldukça jeopolitik istikameti ön plana çıktı. Dugin’in temsil etmiş olduğu bu yeni Avrasyacılık, Amerika ve İngiltere’nin çevreleme stratejisine karşı Avrasya ülkelerinin birliğini savunuyor. Fakat bu Rus Avrasyacılığı, Avrasya halklarının eşit birlikteliğinden oldukça Rusya’nın tekrardan bir imparatorluğa dönüşmesini öngörüyor. Ayrıyeten, Sovyet Devrimi’ne ve ihtilallere tepki duyan muhafazakâr bir içeriğe sahip. Rus merkezli bu Avrasyacılığın haricinde bir de temelleri atılmış fakat geliştirilmeyi bekleyen Türk Avrasyacılığı var. Haftaya da buna değinmek istiyorum.

[email protected]