Çalıştığı halde sigortası yatmayanları ilgilendiriyor!

EYT yasasından istifade etmek isteyen fakat çalmış olduğu halde sigorta girişi yapılmamış ya da sigorta girişi geç bildirilmiş kişiler için de emeklilik mümkün. İş Kanunu‘ndaki mühim detaylar bu kişilerin de EYT’den yararlanabilmelerinin önünü açıyor.

Sigortasız çalışanlar arabulucuya gitmek şartıyla yalnızca hizmet davası değil kıdem, ihbar, ücret, fazla mesai ücreti, kullanılmayan izin tutarı gibi işçilik alacakları için iş mahkemesine dava açabiliyor.

DAVA AÇMA HAKKI BULUNUYOR

8 Eylül 1999 öncesi sigorta girişi olduğu halde primi yatırılmayanlar dava açarken, İş Kanunu’ndaki detaylar hem emeklilik kapısı açıyor hem de geliri artırıyor. Çalıştığı halde işe başlangıcı bildirilmeyen ya da geç bildirilen de dava açabiliyor.

Örneğin 1996’da işe başlayan birisi Kurum’a bildirimi yapılıp da ilk primi ödemesi Kasım 1998’de başlatılan başlangıç tarihinin düzeltilmesini istek edebilir, negatif cevap gelmesi halinde da hizmet davası açabilir. Bu sürelerin belgeyle ispatlanması halinde vakit aşımı süresi işletilmiyor.

ARABULUCUYA GİTMEK GEREKİYOR

Sabah’tan Hazal Ateş’in haberine göre, bu yolla sigortasız çalışanlar yalnızca hizmet davası değil kıdem, ihbar, ücret, fazla mesai ücreti, kullanılmayan izin tutarı gibi işçilik alacakları için iş mahkemesine dava açma hakkına sahip. Hem hizmet belirlenmesi hem alacaklar için 2 ayrı dava açılması gerekiyor. Ekim 2018’den itibaren başlayan yeni tatbik sebebiyle işçilik alacakları için dava açmadan ilkin arabulucuya gitmek gerekiyor.

EYT’DEN NASIL YARARLANILABİLİR?

İş Kanunu’na göre emekliliği öne çekecek, EYT kapsamına girmeyi sağlayacak birtakım soruların yanıtları şu şekilde:

Sigortasız çalmış olduğu devri belgeleyenler için de vakit aşımı süresi uygulanıyor mu?

Yüksek yargının bu hususta çalışan lehine çoğu sonucu bulunuyor. Aylık sigorta primleri bildirgesi 4 aylık sigorta primleri bordrosu, sigortalı hesap fişi gibi belgeleri sunan çalışanlar için vakit aşımı mevzubahis olmuyor. Girişi olup da sigortası yatırılmayanlara dair giriş bildirgesinin verilmiş olması vakit aşımını kaldırıyor.

Memur olmadan ilkin çalıştığım süreleri hizmete ekletebilir miyim, derecemi etkisinde bırakır mi?

Ekletebilirsiniz. Hizmet dökümü alarak başvuruda bulunabilirsiniz. Başvuru sonrası hizmet süreleri, nerede hizmet verdikleri incelenerek SGK ile meydana getirilen yazışmalar kararında hizmetler birleştirilir. Emekli olmadan ilkin çabalama sürelerini birleştirerek prim günü sayılarını arttırabilirler. Birden fazla kurumda meydana getirilen çalışmaların birleştirilmesi hizmet puanını artırır, kademe, dereceyi, prim kesintilerini etkilemez. Sağlık koşulları ya da yöntem şartlar kişilerin müracaat yapmasına mani oluyorsa yasal varisler de müracaat prosedürünü gerçekleştirebilir. Vefat halinde hak sahipleri de tevhit istek edebilir.

Mart 1997 tarihinde işe başlamama rağmak sigorta teşebbüs Kasım 1999’dan sonrasında yapıldı. Bu dönemde çırak olduğum iddia ediliyor, dava açarsam EYT’den yararlanabilir miyim?

Mart 11997’de işe başlamanıza rağmak adınıza prim yatırılmadıysa iki yolla hakkınızı arama imkânınız bulunuyor. Birincisi Sosyal Güvenlik Kurumu’na başvurarak sigorta başlangıç talebinin düzeltilmesi yönünde talepte bulunabilirsiniz. Olumsuz cevap gelmesi halinde hizmet davası açabilirsiniz. Bunun için çalıştığınız iş yerinde minimum bir ya da iki tanık göstermeniz gerekiyor. Sigorta yapılıp primlerin yatırılmadığının denetmen, müfettişlerce meydana getirilen incelemede delillerin ortaya konması halinde da vakit aşımı süresi işlemiyor.