Bisikletlilerin isteği çok basit: Yaşamak

ÖZEL HABER: YASİN ŞAHİN

Ülkede bisiklet yolu yapımının bile yeni bir süreç olması ve belediyelerin bisiklet yolu yapmayı bile bir icraat sanması bisikletlilerin yaşamış olduğu problemlerin seviyesine dair bir perspektif sunuyor olsa gerek. Yönetimlerin yeni yeni varlığını kabullendiği bisikletlilerin trafikteki kabulü çok daha kısıtlı.

Bisikletlilere dair problemler yalnızca bisiklet yolundan ibaret değil. Trafikte bisiklet yollarının yok sayılması, araçların bisiklet yollarını otopark sanması, yolların dar oluşu ve aniden caddeye ya da anayola bağlanması gibi uzayıp giden çoğu problem yumağı karşımıza çıkıyor.

EN TEMEL HAKKIN GASPI

Trafikte bisikletin bir alternatif olamaması, üzerine bisiklet tutkunlarının bisiklet kullanmak için ölüm gibi bedeller ödüyor olması bu problemi büyük hale getiriyor. Oysa ulaşıma dair her şeyin fiyatının çok arttığı, toplu taşıma, taksi ya da hususi araçların hem tabiata hem kullananların cebine zararının bu kadar aşikar olduğu bir dönemde bisiklet kullanımının yaygınlaştırılması bir siyaset olmalı. Türkiye’de mükâfatlandırılması ihtiyaç duyulan bisikletliler yalnızca bisiklet kullandıkları için maalesef ölümle karşılık ödüyorlar. İşte yalnızca son birkaç ayda öldürülen bisikletlilerden bazıları…

DOĞANAY GÜZELGÜN

İstanbul Bostancı sahilinde polis denetim noktasından kaçan Sezer Temel Ünlü’nün arabasıyla çarparak ölümüne yol açmış olduğu bisikletli Doğanay Güzelgün (51).

Kaza, 18 Temmuz saat 05.30 sıralarında Bostancı kumsal yolu Çetin Emeç Bulvarı Maltepe istikametinde meydana geldi. Yolun karşısına geçmeye çalışan bisiklet sürücüsü Doğanay Güzelgün’e, polis kontrolünden kaçan Sezer Temel Ünlü’nün kullandığı araba çarptı. Güzelgün, hayatını kaybetti.

Derya Türk: Her hafta 2 şahıs bisikletiyle hayatını kaybediyor

Doğanay Güzelgün, Yurdun çoğu yerinde anıldı. Muğla’nın Menteşe ilçesi Cumhuriyet Meydanı’ndaki anmada konuşan Bisikletli Yaşam Platformu Sözcüsü Derya Türk, “Ülkemizde son yıllarda gerek spor gerekse ulaşım amaçlı Bisiklet kullanımının arttığı ve bisikletin yerinin olmazsa olmaz olduğu görülmektedir. Fakat, bisiklet ulaşımda hak etmiş olduğu yeri bulamamıştır. Yönetmelikler ve mevzuatlar kafi değildir. TBMM’de defaten gündeme gelmesine karşın bisikletlilerin, motorlu taşıt sürücülerinden kaynaklı hayattan koparılmasının önüne geçilememektedir. Her sene yüzlerce bisikletli dostumuzu kaide tanımaz, alkollü, güven şeridi ve hız sınırı kurallarını ihlal eden canilere kurban veriyoruz ve artık yeter diyoruz. Son 2 yılda hayatını kaybeden bisikletli sayısı 350’yi geçmiştir. Türkiye’de her hafta 2 şahıs bisikletliyle yolda giderken vasıta çarpması kararı hayatını kaybetmektedir” dedi.

SEYİT KORKMAZ

Sakarya Geyve’de bisikletiyle seyir halindeyken vasıta çarpması kararı vurulan 39 yaşındaki hususi güven görevlisi Seyit Korkmaz hayatını kaybetti. 13 Temmuz tarihinde yaşanmış olan kaza sonrası aracını bırakarak kaçan 19 yaşındaki şoför E.Y daha sonra polise teslim oldu.

ATAKAN ÇAĞLAR

İstanbul Başakşehir’de arabayla aşırı hızla ilerleyen 19 yaşındaki Enes T.’nin çarptığı 17 yaşındaki bisikletli Atakan Çağlar, çarpmanın etkisiyle yoldan savrularak hayatını kaybetti.

12 gün yoğun bakımda kaldı, hayata tutunamadı

Kaza, 26.06.2023 tarihinde Başakşehir Kayabaşı Mahallesi Lozan Caddesi’nde gerçekleşti. İddialara göre, arkadaşları ile bisiklet turu yaptıktan sonra eve doğru yola çıkan 17 yaşındaki Atakan Çağlar’a Lozan Caddesi üstünde Ilgın Enes T. yönetimindeki 34 EDG 695 plakalı araba arkadan çarptı. Çarpmanın etkisiyle savrularak yere düşen Atakan Çağlar hastaneye kaldırıldı. 12 gün süresince yoğun bakımda kalan Çağlar hayatını yitirdi.

KEMAL ÖZER

23 Nisan akşamı Marmaris’ten Muğla yönüne giden karayolunda bisikleti ile seyir durumunda olan Doktor Kemal Özer’e, T.K. yönetimindeki vasıta çarptı. Kazanın sonrasında hastaneye kaldırılan Doktor Kemal Özer, meslektaşlarının bütün müdahalelerine karşın kurtarılamadı.

Kemal Özer, 63 yaşlarında 2 çocuk babasıydı.

‘BİSİKLETİME ÇARPARSAN ÖLÜRÜM’

Hitit Bisiklet Topluluğu (HİBİT), Bisikletli Yaşam Platformu, Ankara Bisiklet Doğa Severler Derneği (ABİDOSD), Pedallayan Kadınlar, Çarşamba Akşamı Bisikletçileri, Perşembe Akşamı Bisikletçileri ve Eş Pedal gibi çoğu topluluğun İstanbul, Ankara, Mersin gibi illerin haricinde Çanakkale, Van, Eskişehir, Bursa Muğla, Manisa, Bartın, Adana, Kocaeli ve Gaziantep illerinde de olabildiğince büyük yankı uyandıran eylemlerle duyurmaya çalmış olduğu bisikletçilerin sesini daha gür şekilde duyurmak hepimizin görevi.

Toplulukların çalışmaları, bisikletlilerin problemleri ile alakalı daha ayrıntılı malumat isteyenler için ‘Şehrin Yeşil Masalları’ belgeseli.

HAYALET BİSİKLETLER ARTMASIN

Bisiklet üstünde hayatını yitiren bisikletlinin bisikleti kaza yerindeki en yakın direğe ya da ağaca bağlanır ve tamamiyle beyaza boyanır. Bu eyleme Hayalet Bisiklet adı veriliyor. Bu fiil vasıtası ile hem yaşanmış olan vaka gündemde tutuluyor hem de hayatını yitiren isim anılmış oluyor.

2011 senesinde Ankara’da fer ihlali yapan bir sürücünün çarpması kararı hayatını yitiren bisiklet tutkunu 20 yaşındaki Mustafa Onur Karaca, kazanın yaşandığı Dikmen Caddesi üstünde ailesi, arkadaşları tarafınca düzenlenen törenle anılmış ve Hayalet Bisiklet beyaza boyanarak sabitlenmişti. Mustafa Onur Karaca’nın hayalet bisikleti haricinde Ankara Üniversitesinin Tandoğan Kampüsünde arkadaşıyla beraber çıkmış olduğu bisiklet turunda trafik canavarının kurbanı olan Ankara Üniversitesi öğrencisi, 19 yaşındaki Tolga Beyenir adına meydana getirilen bir hayalet bisiklet

ve ODTÜ’de 2013 senesinde bisikletine çarpan bir aracın yol açmış olduğu kaza kararı 22 yaşlarında hayatını yitiren okul birincisi, İnşaat Mühendisliği Fakültesi talebesi Çiğdem Durmuş’un anısına yapılan, hayalet bisiklet bulunuyor. Ankara’nın değişik yerlerinde çoğu adı anmak için ‘hayalet bisiklet’ programını görmemiz mümkün.

‘Hayalet Bisiklet’ simgesel olarak kıymetli olsa da sayılarını arttıracak vakalar yaşanmaması en büyük mücadelemiz olmalı.

ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

Tüm bu bahsedilenlerle alakalı olabildiğince fazla çözüm önerisi üretmek olası olsa da bir çırpıda insanoğlunun aklına gelen ve uygulanması olabildiğince basit olan tavsiyeler şu şekilde:

Ülke yönetiminin ve mahalli yöneticilerin, Bisikletin trafikteki yerine dair eğitimleri zaruri hale getirmesi.

Bisiklet kullanımımın arttırılmasının teşviki ve bisiklete, bisiklet yoluna erişilebilirliğin arttırılması

Trafikte bisikleti, bisikletliyi yok saymanın karşılığında caydırıcı yaptırımlar uygulanması, trafik magandalığının bitmesi; bisikletlilerin yaşamış olduğu problemlerin çözümü için lüzumlu olan adımların başlıcaları.