Anadolu’nun gözdesi, Unesco’nun kültürel mirası Keşkek

HABER: YASİN ŞAHİN

En lezzetlisini Nazilli’de yediğim bilhassa Aşure Günlerinde, düğünlerde, bayramlarda, cenazelerde misafirleri ağırlamak için meydana getirilen Aşure, tam bir çağrı yemeği. Bu bahsedilen dönemlerde keşkek, devasa kazanlarda tokmaklar yardımı ile yapılır.

Anadolu’nun yörelere göre farklılık gösteren, genelde düğün ve bayramlarda yapılan, temelde yarma buğday ve etten oluşan geleneksel bir yemektir. Birçok ilde meydana getirilen hatta çoğu ilin de coğrafi tescil kaydı ile coğrafi işaret almış olduğu Keşkek Aydın, Afyonkarahisar, Hatay, Mersin, Sivas, Bolu, Çanakkale, Edirne, Tekirdağ, Balıkesir, Sinop, Tokat, Samsun, Ordu, Çankırı, Denizli, Uşak, Amasya, Çorum, Karabük, Antalya ve Düzce gibi çoğu ilde eğlenceli tüketiliyor.

KEŞKEK YAPILIŞI:

Her bölgede her civarda farklılık gösterse de genel olarak Keşkek yapımının süreci şöyle:

Düğünden bigün ilkin ıslatılan nohut ve buğday, sabahtan büyük kazanlar içerisinde kaynatılmaya başlanır. Nohut ile buğdayın suyu süzülüp ete ilave edilir. Kaynatılan buğdaylar ve etler büyük kazanlar içerisine alınıp tokmaklar sayesinde kazanın içerisine vurarak malzemenin iyice erimesi sağlanır. Bu işleme keşkek dövmek denilir. Ne kadar uzun süre ve kuvvetle dövülürse o denli iyi olduğu söylenir. Çok iyi dövülmüş keşkeğe “sakız gibi keşkek” benzetmesi yapılır. Birçok civarda tokmakla uzun süre dövülmeye devam eder. Etin kemiklerini ayırılır ve yemeğin üstüne ilave edilir. Keşkek büyük bir tencereye alınır. Ezerek karıştırılıp pul biber, kırmızı biber ve tereyağ kızartılarak servis edilir.

YÖRELERE GÖRE ÇEŞİTLERİ

Her yörenin kendisinin keşkeğini özgün keşkek olarak gösterdiği bu yiyecek için çoğu il ve civar Türk Patent ve Marka Kurumu tarafınca tescillenmiş ve coğrafi işaret almış.

O, coğrafi işaret almış keşkekler şöyle: Şuhut Keşkeği, Merzifon Keşkeği, Dedebağ Keşkeği, Adapazarı Dartılı Keşkek ve Amasya keşkeği

KARACASU KEŞKEĞİ / DEDEBAĞ KEŞKEĞİ

En mühim özelliği karkas eti

Aydın’ın Karacasu ilçesinin bilhassa de Dedebağ yaylasında meydana getirilen en mühim yemeklerinden biri olan Keşkek, Dedebağ’ın kabrinin de bulunmuş olduğu yaylada yedi asırdır yapılagelmiştir. Yaylanın resmi kayıtlardaki adı de Dedebağ’dır. “Dedebağ Keşkek Hayrı” olarak malum bir organizasyon şeklinde Karacasu ilçesi, Dedebağ Yaylasında her yıl ağustos ayının son haftasında yapılır.

Üretimde genç adam keçilerden (erkeç) elde edilmiş karkas eti kullanılır. Bu civarda keşkek için öteki et kullanılmaz.

ADAPAZARI DARTILI KEŞKEK

Sakarya’da düğün, sünnet, bayram gibi hususi günlerde pişirilen ve konuklara ikram edilen bölgesel yemektir.

Bu keşkeğin en ayırt edici özellikleri; tavuk eti ile yapılması ve Adapazarı yöresine has olarak hazırlanan “kızdırılmış tereyağında kırmızıbiber ve karabiber ile hazırlanan dartı” nın kullanılmasıdır.

ŞUHUT KEŞKEĞİ

Afyonkarahisar Şuhut keşkeği, öteki keşkeklerden bölgesel hammadde temini, bileşenlerinin hazırlığı, pişirme ve sunu usulleri ile ayrılır. Buğdayın kabuğu soyulmuş ve yıkanmış hali göce olarak adlandırılır. Şuhut keşkeği geleneksel olarak civarda yetişen buğdaydan yapılma göce ve civarda yetişen nohut ile yapılır. Şuhut keşkeği geleneksel olarak civarda yetişen buğdaydan yapılma göce ve civarda yetişen nohut ile yapılır. İlçede yürütülen ekonomik faaliyetlerden en önemlisi büyükbaş hayvan yetiştiriciliğidir. Şuhut keşkeğinde de civarda yetiştirilen büyükbaş hayvanların sırt kısmının kuyruğa yakın bölümüdür ki bölgesel adıyla zıpkın olarak anlatım edilir. Zıpkının kemiği hayvanın en yoğun ilikli bölgesidir ve ihtiva ettiği yağ keşkeğin kıvamını almasını sağlar.

Yöresel lezzetlerimizden en önemlilerinden biri olan Keşkek, UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirasının da bir parçası.