Altın Portakal Film Festivali nedir?

Altın Portakal Film Festivali nedir? Altın Portakal Film Festivali nerede yapılır? Altın Portakal Film Festivali kaç senesinde yapılmıştır? Altın Portakal Film Festivali neden gündemde? İşte detaylar… 

60. Antalya Altın Portakal Film Festivali’nin Ulusal Belgesel Yarışma seçkisinden çıkarılan, KHK’lilerin anlatıldığı ‘Kanun Hükmü’ belgeseli tepkiler üstüne tekrardan seçkiye alındı. Bu kez de Kültür ve Turizm Bakanlığı festivalden çekildi. Bunun üstüne sıkıdüzen geri geldi ve film tekrardan çıkarıldı.

Peki Altın Portakal Film Festivali nedir?

Antalya Altın Portakal Film Festivali, 1964 yılından bu yana Türkiye’nin Antalya ilinde düzenlenen film festivalidir. Direktörlüğünü Ahmet Boyacıoğlu’nun gerçekleştirdiği festival, Antalya Büyükşehir Belediyesi ve Antalya Kültür Sanat Vakfı tarafınca her senenin güz mevsiminde Antalya genelindeki muhtelif mekanlarda gerçekleştirilmektedir.

Antalya Altın Portakal Film Festivali, Avrupa ve Asya’nın en köklü film festivallerinden biri, Türkiye’nin ise en eski ve uzun süreli film festivalidir. Festival, 2005 yılından bu yana Uluslararası Antalya Altın Portakal Film Festivali adıyla gerçekleşmekte; festival programı içerisinde internasyonal müsabaka kısmı de yer almaktadır.

Tarihçe

Antalya’da seneler boyu düzenlenen birçok etkinliğin temeli 1950’de Aspendos Tiyatrosu’nda atılmıştır. Serik ilçesi Belkıs köyündeki Roma dönemine ait Aspendos Tiyatrosu’nun harabe olmaktan kurtulması ise Gazi Mustafa Kemal’in 9 Mart 1930’da tiyatroyu ziyareti esnasında dediği Bu tiyatroyu onarınız ama, kapısına kilit vurmayınız. Burada temsiller veriniz, güreşler düzenleyiniz. laflarından dolayıdır. Bu ziyaretten iki sene sonra 1932 senesinde Belkıs Harabeleri olarak anılan Aspendos Tiyatrosu kısmen onarılmış ve tiyatroda gelirleri Kızılay’a aktarılacak bir güreş karşılaşmaları düzenlemiştir. Bu tarihten sonra Aspendos’ta okul, halk evi gibi kurumlar yararına güreş tanzim etmek anane haline gelmiştir.

Antalya’daki ilk kültürel etkinlikler Aspendos Tiyatrosu’nda yapıldı.

1950 yılına gelindiğinde tiyatroda düzenlenen Belkıs Güreşleri, Antalya’daki derli toplu ve kalabalık kitlelere hitap eden etkinliklerin başlangıcıdır. 1950-1953 yılları aralığında düzenlenen bu güreşlerin amacı ise eğlence kadar o dönemdeki siyasal yapıdır. 1950 seçimleri öncesi bütün ülkede olduğu gibi iktidar partisi Cumhuriyet Halk Partisi ile karşıcılık partisi Demokrat Parti’nin siyasal rekabeti Aspendos’a da taşınır.

1950-53 yılları aralığında meydana getirilen güreşlere 1954-1958 yıllarında mebus seçimleri, Aspendos’un onarıma katılması gerekliliği ve katılımcılara duracak yer ayarlanamaması sebebiyle yapılamadı.

Antalya Festivalleri

Antalya halkının da ilgisini çeken 1950-1953 devri festivalleri 4 senelik aranın sonrasında 1959 senesinde Antalya Festivali ismi altında düzenlendi. Festival yalnızca ismini değiştirmekle kalmadı, düzenlenme şekli de değişti. 1 Mayıs 1959’da başlayan festival 3 gün sürdü. Festival için Antalya Belediyesi bir komite kurdu. Önceki yıllarda CHP-DP çekişmesine sahne olan festivalde bu kez iki partinin de il temsilcileri, Antalya’yı Tanıtma ve Turizm Derneği başkanı ve Antalya Borsa ve Ticaret Odası başkanıyla festivalin düzenlenmesinde beraber vazife aldılar.

Festivalden ilkin PTT tarafınca iki valörden ibaret Aspendos pulları satışa çıkarıldı. Antalya Belediyesi de festival için seferberlik duyuru ederek 30 Nisan gününü temizlik günü duyuru ederek, Antalyalılardan şehrin temizliği konusu ile alakalı duyarlı davranmalarını istedi.^

Daha önceki festivallerin en büyük alaka çeken kısmı olan yağlı güreşlere ayrıca Ankara, Eskişehir, Denizli ve Antalya Esnaf Spor kulüplerinin özgür güreş takımları festival için çağrı edildi. İlk günkü güreşler Antalya Mustafa Kemal Atatürk Stadyumu’nda yapıldı. Serbest güreşlerin finalleri de yağlı güreş müsabakaları ile beraber Aspendos’ta düzenlendi.^

Bu festivalde sonraki yıllarda geleneksel hale gelecek olan ilkler yaşandı. Antalya’yı Tanıtma ve Turizm Derneği festivalle alakalı bir basın toplantısı düzenleyerek festival programı açıkladı. Ayrıca Altın Portakal Festivali’nde geleneksel olarak düzenlenen festival korteji, festivalin ilk günü Cumhuriyet Meydanı’nda mehter takımı, Isparta tümen bandosu, güreşçiler, itfaiye teşkilatı, okul öğrencileri ve meslek teşekkülleri ile yapıldı. Böylece festival tarihinin ilk korteji gerçekleşmiş oldu.

Antalya Belediyesi, 1960 senesinde Antalya Festivali’ni düzenlemesi için film yönetmeni ve belediye başkanı Ömer Eken’in yakın arkadaşı Behlül Dal’a yetki verdi. Behlül Dal tarafınca meydana getirilen avam projeye göre festival organizasyonu için 14 komite kurulup, 80 kadar insan görevlendirildi. Ancak 27 Mayıs günü başlamış olacak ve üç gün sürmesi öngörülen festival 27 Mayıs sabahı meydana getirilen askeri darbe sebebiyle yapılamadı. Yirmi sene sonra 17. Altın Portakal Film Festivali de gene bir darbe 12 Eylül Darbesi yüzünden yapılamayacaktı.

Bir sene sonra 1961 senesinde Antalya Festivali’nin başlangıç zamanı 27 Mayıs’tı. Bu seneki festivalde daha ilkin festival tanzim etmek için kurulan festival komitesi yerini Antalya Festivali Konseyi Vali ve Belediye Başkanlığı’na bıraktı. Açılış töreni stadyumda meydana getirilen etkinlikler, Perge, Aspendos, Side ve Alanya’da da düzenlendi ve 28 Mayıs günü sona erdi.

1962 senesinde Antalya Festivali’ne fuar kısmı eklendi. 12 Ekim-21 Ekim 1962 tarihleri arasında meydana getirilen festivalin açılışı Cumhuriyet Meydanı’nda yapılmış oldu ve bu yılki festivale futbol maçları da eklenerek Antalya Festival Kupası düzenlendi. Ayrıca bu sene ilk kez festivalde Türk-Alman Dostluk Derneği’nin girişimiyle Alman Kültür Filmleri ve Amerikan Haberler Servisi film kadrosu tarafınca park miradorunda ülkelerini tanıtıcı filmler yayınlandı.

1 Ekim-10 Ekim 1963 tarihinde meydana getirilen festival, geçen yıla benzer bir uygulamayla ve Akdeniz Fuarı oluşturma hayaliyle açıldı. Programda Cumhurbaşkanlığı Filarmoni Orkestrası’nın konseri, Devlet Tiyatrosu’nun Orhan Asena’nın Tohum ve Toprak adlı eserini Aspendos Tiyatrosu’ndaki temsili, Shell Şirketi Film Ekibi’nin film gösterimleri vardı. Karaalioğlu Parkı fuar alanında Buket mağazasının pavyonunda yayınlanan tv Antalyalılar tarafınca büyük alaka gördü.